Doğum Kontrol Hapı, Ertesi Gün Hapı

doğum kontrol hapı, ertesi gün hapı
doğum kontrol hapı, ertesi gün hapı

Doğum Kontrol Yöntemleri

Doğum kontrol hapı ve diğer doğum kontrol yöntemleri nelerdir? Hiçbir doğum kontrol yöntemi kullanmayan kadınların %90’ı ilk senesinde hamile kalır.  Bundan dolayı bebek istenmiyorsa mutlaka doğum kontrol yöntemleri kullanılmalıdır. Çiftler arasında riskli günlerin hesaplanması ve boşalmadan hemen önce vajinadan çıkma gibi yöntemler sıklıkla kullanılmaktadır. Fakat bu yöntemleri kullananlarda istenmeyen gebelik oldukça sık görülür. Bunların dışında daha güvenilir ve sıklıkla tercih edilen doğum kontrol yöntemleri doğum kontrol hapı, doğum kontrol iğnesi, prezervatif, spiral, erkekte tüplerin bağlanması, kadında kanalların bağlanması ve daha çok acil durumlarda tercih edilen ertesi gün haplarıdır. Bu doğum kontrol yöntemlerinden en fazla tercih edilen birkaç tanesini açıklayacak olursak: Hamilelik belirtileri nelerdir yazımız için tıklayın.

doğum kontrol yöntemleri
doğum kontrol yöntemleri

Prezervatif

Prezervatif en çok bilinen ve en yaygın olarak kullanılan doğum kontrol yöntemlerinden biridir. Bir tür plastikten yapılmış esnek ve ince kılıf şeklindeki prezervatif erkekler tarafından kullanılır. Cinsel ilişki esnasında spermlerin vajinaya geçmesini engelleyerek koruma sağlar. Doğru kullanıldığında çok etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Prezervatif kullanımı ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler; her ilişkide yeni bir prezervatif kullanılır, prezervatif sertleşmiş durumdaki erkek organına takılır, kadın vajinasına organ temas etmeden önce takılmalıdır ve boşalmadan sonra sertleşme sona ermeden çıkarılmalıdır. Prezervatifin korunmayla birlikte getirdiği çok önemli diğer avantajları da cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyor olması ve hiçbir yan etkisinin bulunmamasıdır.

Doğum Kontrol İğnesi

Doğum kontrol yöntemleri arasında doğum kontrol hapı ile birlikte yine sık tercih edilen doğum kontrol yöntemlerinden biri de doğum kontrol iğnesi dir. Doğum kontrol iğneleri 2 aylık ve 3 aylık doğum kontrol iğneleri olarak iki gruba ayrılır.

  • 2 aylık doğum kontrol iğnesi: 2 ayda bir progesteron ve östrojen hormonlarının (kadınlarda doğal olarak bulunan kadınlık hormonları) enjektörle kas içine verilmesidir. Yumurtlamayı ve döllenmeyi önleyen bu yöntem doğru kullanılırsa çok etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Adetin 1. günü uygulanması en doğrusudur. Buna karşılık 7. güne kadar uygulanabilir. Sigara içenlere ve emziren annelere bu iğneler enjekte edilmez. Ayrıca bu iğneler cinsel yollarla bulaşan hastalıklardan korumaz.
  • 3 aylık doğum kontrol iğnesi:  3ayda bir progesteron hormonunun enjektörle kas içine verilmesidir. 2 aylık iğnelerle ilgili yazılanların hepsi 3 aylık iğneler için de geçerlidir. Bu iğne kullanımı bırakıldıktan sonra gebelik 9 ay kadar gecikebilir.

Doğum Kontrol Hapı

Doğum kontrol hapı ile yumurtlama engellenir ve hamileliğin önüne geçilir. Doğum kontrol hapları en fazla 21 tabletlik kutularla satılır. Her gün 1 hap kullanılarak bir tablet 21 günde biter. Tablet bittiğinde doğum kontrol hapı kullanımına 7 gün ara verilir. Ara verilen 7 günde adet kanaması olur. Daha sonra yeni bir tablete başlanır. Doğum kontrol hapları kullanılmaya başlandığında ilk kutunun kullanımında tam korunma sağlanmaz. Bu duruma dikkat edilmelidir. İlk tablette ek bir korunma gerekir. İlk tabletin kullanımına adetin birinci günü başlanmalıdır. Bu süre en geç adetin beşinci günü olabilir. İlk kutu bittiğinde 7 günlük aradan sonra diğer tabletlere başlanır ve periyotlar aynı şekilde devam eder. Doğum kontrol hapı kullanımının avantajları ve olumlu etkileri şu şekildedir:

  • Korunmada çok etkilidir. (%99)
  • İyi bir geri dönülebilirlik gösterir.
  • Demir eksikliğinin sebep olduğu düzensizliği dengeler.
  • Adet dönemindeki fazla kanamayı düzenler.
  • Doğum kontrol hapı kullananlarda adet düzenli olur.
  • Adet ağrısını ve adet öncesi gerginliği azaltır.
  • Dış gebeliği engeller.
  • Yumurtalık ve rahim içi kanseri riskini azaltır.
  • Romatoit artrit ve kemik erimesi riskini azaltır.
  • Doğum kontrol hapı kullananlarda rahim enfeksiyonları daha az görülür.
  • Tekrar eden yumurtalık kistlerine karşı etkilidir. Görülme sıklığını azaltır.

Bunlara karşılık doğum kontrol hapı kullananlarda beyin damarları ve akciğerlerde belirgin bir pıhtı atımı görülmüştür. Doğum kontrol hapının en bilinen dezavantajı pıhtı atımıdır.

doğum kontrol hapı
doğum kontrol hapı

Doğum kontrol hapı kesinlikle kullanmaması gereken kişiler; beyin damarı rahatsızlığı olanlar, daha önce damar tıkanıklığı görülmüş kişiler, daha önce kalp-damar hastalığı geçirenler, meme kanseri şüphesi ve meme kanseri olanlar, karaciğer tümörü geçirmiş kişiler, gebeliğinde safra taşı geçirmiş olanlar, gebelik şüphesi varsa, karaciğer fonksiyonlarında bozukluk olanlar, günde yarım paketten fazla sigara tüketenler ve 35 yaşının üzerindeki kişiler doğum kontrol hapı kullanmamalıdır.

Ertesi Gün Hapı

Ertesi gün hapı ağızdan bir defada 2 tane ya da 12 saat arayla alınır. Ertesi gün hapını bütün eczanelerden temin etmek mümkündür. Alınan hapın üzerinde nasıl kullanılacağı yazmaktadır. Tek seferde 2 hap olarak içilen ertesi gün hapı daha yaygındır. Bunun nedeni, tek seferde alınan ertesi gün hapı sadece progesteron içerir ve daha az yan etkisi görülür. 12 saatlik aralarla alınan haplarda ise progesteron ve östrojen bulunur. Bu haplarda bulantı ve kusma daha fazla görülür. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, ertesi gün hapı içildikten sonra 2 saat içinde kusma olursa hapın bir kısmı ya da tamamı atılacağından etkisi azalacaktır. Bu nedenle tekrar ertesi gün hapı içilmesi gerekir. 2 saatten sonraki kusmalarda ise tekrar ertesi gün hapı içmeye gerek kalmaz.

Ertesi gün hapları etkili olması açısından cinsel ilişkiden hemen sonra içilmelidir. En geç cinsel ilişki gerçekleştikten 3 gün içinde alınmalıdır. Ne kadar erken içilirse o kadar koruma sağlanır. Ertesi gün hapları tam bir koruma sağlamazlar. Başarı oranı %90 dır. Bundan dolayı adet gecikmesi durumunda mutlaka gebelik testi yapılmalıdır. Ertesi gün hapı kullanımı sonrası da bazen hapa bağlı adet gecikmesi görülebilir. Yani her adet gecikmesi hamileliğe işaret etmez. Yine de tedbir amaçlı adet gecikmesi olduğu durumlarda gebelik testi yapılmalıdır. Hormonal ilaç kullanmasında engel olmayan kişiler (aksi durumda doktora danışılarak kullanılmalıdır) aşağıdaki durumlarda ertesi gün hapı kullanabilir:

  • Korunmasız cinsel ilişkiye girildiyse.
  • Vajina dışına boşalma olduysa ve dışa boşalmada vajina bölgesine sperm geldiyse.
  • Cinsel ilişki sırasında prezervatif yırtıldıysa.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir